Net billing i net metering to dwa różne sposoby rozliczania energii z instalacji PV. Jeśli planujesz fotowoltaikę, sama moc paneli nie wystarczy do oceny opłacalności. Liczy się data wejścia do systemu rozliczeń, profil zużycia prądu, udział autokonsumpcji i to, czy budynek może wykorzystać produkcję w godzinach pracy instalacji.
W starszym systemie prosument oddawał nadwyżki energii i odbierał ich część w kilowatogodzinach. W nowszym modelu energia oddana do sieci jest przeliczana na wartość pieniężną, która trafia na depozyt prosumencki. Dlatego wybór lub ocena systemu zależy od konkretnego budynku. Inaczej wygląda dom z pompą ciepła, inaczej obiekt z dużym zużyciem wieczornym, a inaczej firma pracująca głównie w dzień.
Spis Treści
Net billing a net metering – czym różnią się te systemy rozliczeń?
Najprostsza różnica dotyczy jednostki rozliczenia. Net metering, czyli system opustów, rozlicza energię ilościowo, w kilowatogodzinach. Prosument oddaje nadwyżkę do sieci, a później odbiera jej część. Net billing rozlicza energię wartościowo, w złotówkach. Nadwyżka otrzymuje wartość według ceny rynkowej, a energię pobraną kupuje się zgodnie z umową ze sprzedawcą.
To nie jest tylko zmiana nazwy. W starszym modelu sieć działała jak wirtualny magazyn, choć nie oddawała energii jeden do jednego. W nowym modelu sprzedajesz nadwyżkę, a później kupujesz energię wtedy, gdy instalacja nie pokrywa zapotrzebowania. Najwięcej zyskujesz na prądzie zużytym od razu w budynku.
Jak działa net metering i kto może z niego korzystać?
Net metering obejmuje prosumentów, którzy zachowali prawo do systemu opustów na wcześniejszych zasadach. Dotyczy to przede wszystkim instalacji zgłoszonych przed zmianą przepisów i tych, które spełniły warunki przejściowe. Z systemu można korzystać przez 15 lat od pierwszego wprowadzenia energii do sieci.
Mechanizm opustów zależy od mocy instalacji. Dla instalacji do 10 kW za 1 kWh oddaną do sieci można odebrać 0,8 kWh. Dla instalacji powyżej 10 kW i do 50 kW można odebrać 0,7 kWh. Przy 1000 kWh oznacza to odpowiednio 800 lub 700 kWh do późniejszego wykorzystania. Nadwyżki trzeba rozliczyć w ciągu 12 miesięcy od ich wprowadzenia do sieci.
Jak działa net billing w rozliczeniu fotowoltaiki?
Net billing obejmuje nowych prosumentów, którzy weszli do systemu po zakończeniu okresu przejściowego dla opustów. W tym modelu energia oddana i pobrana nie rozliczają się w tej samej jednostce. Nadwyżka energii otrzymuje wartość rynkową, a środki zasilają depozyt prosumencki.
Depozyt może obniżyć koszt zakupu energii od sprzedawcy, ale nie pokrywa całego rachunku za prąd. Nadal płacisz m.in. opłaty dystrybucyjne i stałe. To ważne, bo część inwestorów zakłada, że wysoka produkcja z paneli automatycznie wyzeruje fakturę. W net billingu tak to nie działa.
Zasady wyceny nadwyżek zależą od daty rozpoczęcia wytwarzania energii. Prosumenci, którzy zaczęli produkcję przed 1 lipca 2024 roku, mogą korzystać z miesięcznej ceny RCEm albo przejść na cenę godzinową RCE po złożeniu oświadczenia u sprzedawcy. Instalacje, które weszły do systemu od 1 lipca 2024 roku, rozliczają energię oddaną według RCE. Obecnie wartość depozytu zwiększa współczynnik 1,23, czyli o 23%. Standardowy zwrot niewykorzystanych środków wynosi do 20%, a po przejściu z RCEm na RCE może wynieść do 30%.
Który system jest korzystniejszy dla właściciela instalacji PV?
Nie ma jednej odpowiedzi. Net metering daje większą przewidywalność, bo rozliczenie nie zależy od bieżących cen energii. Net billing wymaga lepszego zarządzania zużyciem, ale dobrze współpracuje z magazynem energii, pompą ciepła, klimatyzacją, zasobnikiem ciepłej wody użytkowej i ładowarką samochodu elektrycznego.
W net meteringu większa instalacja mogła pomagać w odbiorze nadwyżek w późniejszym terminie. W net billingu przewymiarowanie może wydłużyć zwrot, jeśli duża część produkcji trafia do sieci po cenie niższej niż koszt późniejszego zakupu energii. Najbardziej opłacalna kilowatogodzina to ta, którą zużywasz od razu. Dlatego najpierw warto przeanalizować zużycie, a dopiero potem dobierać moc PV.
Co warto wiedzieć przed inwestycją w fotowoltaikę w systemie net billing?
Przed inwestycją zacznij od danych, a nie od liczby paneli. Sprawdź, ile energii zużywasz rano, w południe, wieczorem i sezonowo. Inaczej pracuje dom ogrzewany pompą ciepła, inaczej obiekt z dużym zużyciem dziennym, a inaczej budynek, w którym większość poboru przypada po zachodzie słońca.
W net billingu magazyn energii może zwiększyć autokonsumpcję, przesunąć wykorzystanie produkcji z południa na wieczór i ograniczyć oddawanie nadwyżek do sieci. Podobnie działa sterowanie pracą pompy ciepła, klimatyzacji, zasobnika ciepłej wody użytkowej czy ładowarki samochodu. Dobry projekt nie polega na montażu największej możliwej instalacji, tylko na dopasowaniu jej do realnego profilu zużycia.
