Depozyt prosumencki to jeden z najważniejszych elementów rozliczenia fotowoltaiki w net billingu. Nie działa jak klasyczny rachunek bankowy i nie oznacza, że sprzedawca wypłaci Ci całą wartość prądu oddanego do sieci. To zapis na koncie prosumenckim, który służy do rozliczenia kosztu zakupu energii pobranej z sieci.
Dlatego przy planowaniu PV liczy się nie tylko moc paneli, ale też profil zużycia. Inaczej rozlicza energię dom z pompą ciepła, klimatyzacją i ładowarką samochodu, a inaczej budynek, który zużywa większość prądu w południe. Im więcej energii wykorzystasz od razu, tym mniej zależysz od wartości nadwyżek zapisanych w depozycie.
Spis Treści
Depozyt prosumencki – co to jest i jak działa?
Depozyt prosumencki to wartość energii elektrycznej wprowadzonej do sieci przez prosumenta. Sprzedawca zapisuje ją na koncie prosumenckim i wykorzystuje do rozliczenia energii pobranej z sieci w kolejnych okresach. W net billingu nie oddajesz kilowatogodzin po to, żeby odebrać je później w tej samej jednostce. Nadwyżkę energii sprzedajesz według zasad wyceny właściwych dla Twojego modelu rozliczeń.
Konto prosumenckie prowadzi sprzedawca energii. Widać na nim wartość energii oddanej do sieci, rozliczenia za energię pobraną oraz saldo depozytu. Depozyt nie jest gotówką do dowolnego wykorzystania. Pomniejsza koszt zakupu energii od sprzedawcy, ale nie służy do opłacania całej faktury, w tym opłat dystrybucyjnych i stałych.
Jak powstaje depozyt prosumencki w systemie net billing?
Depozyt powstaje wtedy, gdy instalacja produkuje więcej energii, niż budynek zużywa w danej chwili. Najpierw prąd zasila urządzenia na miejscu. Dopiero nadwyżka trafia do sieci. Jej wartość jest ustalana i przypisywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu.
Sposób wyceny zależy od zasad rozliczenia. Część prosumentów korzysta z miesięcznej ceny RCEm, a część z godzinowej ceny RCE. Przy cenie miesięcznej wartość nadwyżek wynika z rynkowej miesięcznej ceny energii. Przy rozliczeniu godzinowym liczy się cena w godzinie, w której energia została oddana do sieci. Obecnie wartość depozytu zwiększa współczynnik 1,23, czyli o 23%. To poprawia rozliczenie nadwyżek, ale nie zmienia podstawowej zasady: najkorzystniejsza jest autokonsumpcja.
Na co można wykorzystać środki z depozytu prosumenckiego?
Środki z depozytu prosumenckiego wykorzystasz do obniżenia kosztu energii pobranej z sieci. Dotyczy to sytuacji, gdy instalacja nie produkuje wystarczająco dużo prądu, na przykład wieczorem, nocą, zimą albo przy większym poborze przez pompę ciepła. Depozyt nie wyzeruje jednak całego rachunku, bo faktura obejmuje także opłaty dystrybucyjne, stałe i inne pozycje wynikające z taryfy.
W pierwszej kolejności sprzedawca rozlicza środki o najstarszej dacie przypisania do konta prosumenta. Salda szukaj na fakturze, w elektronicznym biurze obsługi klienta albo w panelu prosumenta u swojego sprzedawcy. Sposób prezentacji danych różni się między firmami, dlatego warto sprawdzić nie tylko kwotę depozytu, ale też miesiąc, z którego pochodzi.
Kiedy przepada niewykorzystany depozyt prosumencki?
Środki przypisane do konta prosumenckiego można rozliczać przez 12 miesięcy od dnia ich przypisania. Po tym czasie niewykorzystana lub niezwrócona część depozytu jest umarzana. Zbyt duża instalacja PV może produkować nadwyżki, których nie wykorzystasz w pełni. Dlatego przewymiarowanie nie zawsze poprawia wynik finansowy.
Zwrot niewykorzystanej części depozytu ma limit. Standardowo może wynieść do 20% wartości energii wprowadzonej do sieci w miesiącu, którego dotyczy zwrot. Dla prosumentów przechodzących z rozliczenia RCEm na RCE limit może wynieść do 30%. Reszta środków po ustawowym czasie przepada, dlatego moc instalacji powinna wynikać z realnego zużycia energii, a nie tylko z dostępnej powierzchni dachu.
Depozyt prosumencki a opłacalność fotowoltaiki – o czym pamiętać?
Depozyt prosumencki wpływa na opłacalność fotowoltaiki, bo pokazuje wartość nadwyżek oddanych do sieci. Największą korzyść daje jednak energia zużyta od razu w budynku. Możesz zwiększyć autokonsumpcję przez przesunięcie pracy urządzeń na godziny produkcji PV, przygotowanie ciepłej wody w dzień, sterowanie pompą ciepła, klimatyzacją albo zastosowanie magazynu energii.
Jeżeli planujesz fotowoltaikę razem z pompą ciepła, klimatyzacją lub modernizacją wentylacji, zadbaj o analizę profilu zużycia energii. Taki przegląd pomaga ocenić, czy depozyt prosumencki realnie obniży rachunki, czy większą korzyść da zmiana sposobu korzystania z energii. Dobrze zaprojektowany system ogranicza ilość prądu oddawanego do sieci w mniej opłacalnych godzinach.
